इरान-इजरायल-अमेरिका युद्ध: पछिल्लो अपडेट

• तेहरानमा भारी बमबारी: गएराति तेहरानमा युद्धकै सबैभन्दा शक्तिशाली बमबारी भएको छ। अमेरिकी र इजरायली वायुसेनाले इरानका मिसाइल उत्पादन केन्द्र र सैन्य पूर्वाधारहरूलाई निशाना बनाएका छन्।

• दुबई एयरपोर्टमा ड्रोन आक्रमण: इरानले जवाफी कारबाहीस्वरूप दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नजिकै ड्रोन प्रहार गरेको छ। आक्रमणमा एक नेपाली (अपडेट अनुसार ४ जना घाइते, जसमा नेपालीको अवस्थाबारे थप विवरण आउन बाँकी छ) सहित अन्य विदेशी नागरिकहरू घाइते भएको बताइएको छ। उडानहरू भने सुचारु छन्।

• ट्रम्पको दाबी र चेतावनी: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्ध “छिट्टै समाप्त हुने” दाबी गरेका छन्। तर उनले चेतावनी दिँदै भनेका छन्—”यदि इरानले हर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) बन्द गरेर तेल आपूर्ति रोकेमा, उसले अहिलेसम्म भोग्नु परेको भन्दा २० गुणा बढी क्षति बेहोर्नुपर्नेछ।”

इरानको नयाँ नेतृत्व र आन्तरिक स्थिति

• मोज्तबा खामेनी नयाँ सर्वोच्च नेता: इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको अमेरिका-इजरायल आक्रमणमा मृत्यु भएपछि उनका छोरा मोज्तबा खामेनीलाई इरानको नयाँ सर्वोच्च नेता चयन गरिएको छ। उनलाई ‘कट्टरपन्थी’ नेताका रूपमा हेरिएको छ।

• आन्तरिक विद्रोहको खतरा: युद्धको बीचमा इरानभित्रै कुर्दिस समूहहरूले विद्रोह सुरु गर्ने संकेत गरेका छन्। इरानको पश्चिमी सीमा क्षेत्रमा तनाव बढेको छ।

• मानवीय संकट: इरानका अनुसार पछिल्लो १० दिनको युद्धमा १,३०० भन्दा बढी सर्वसाधारणको मृत्यु भइसकेको छ भने करिब १०,००० नागरिक स्थलहरू ध्वस्त भएका छन्।

आर्थिक र क्षेत्रीय प्रभाव

• तेलको मूल्यमा गिरावट: ट्रम्पले युद्ध छिट्टै सकिने संकेत दिएपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारल $१२० बाट घटेर $९० को आसपास पुगेको छ।

• खाडी मुलुकहरूमा सन्त्रास: इरानले साउदी अरब, बहराइन र कुवेतका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निशाना बनाउने धम्की दिएपछि ती देशहरूमा ‘हाई अलर्ट’ जारी गरिएको छ।